Nedir.Org *
Zeus

Divan Edebiyatı Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Divan Edebiyatının Özellikleri
1- Kaynağını Arap ve İran kültürlerinden alır. Yazılı geleneğe dayanır.
2- Sanatçı yazdıklarını ve söylediklerini değiştirebilir. Bunun için işlenmiş ve incelenmiş ürünler verir. Ürünlerin hepsi DİVAN denilen defterde toplanır.
3- Şiir ağırlıklıdır ve zamanla asla değişikliğe uğramaz.
4- Şiirlerin adları yoktur. Şiirler nazım biçimleri ile adlandırılır.
5- Gazel – Kaside – Rubai – Mesnevi – Murabbaa – Terci-i Bent – Terkib-i Bent
6- Aruz ölçüsü ile yazılır. Nazım birim beyittir. Tam ve Zengin uyak kullanılır. Redif ve Cinas vardır.
7- Konu olarak sevgi, aşk, özlem, şarap, içki meclisi, tarihten şikayet… işlenir. Gerçek doğa yoktur.
8- Divan Edebiyatı’ nda katı kurallar vardır ve bunlar uygulanmıştır.

Divan Sanatçıları

XIII. yüzyıl
Hoca Dehhani : Din dışı konularda şiirler yazdı. İlk divan şairidir. Aşk şiirlerinin en önemli temasıdır. Lirik şiirleriyle tanınır. Ayrıca Sultan Veled – Seyyad Hamza da lirikte ünlüdür.

XIV. yüzyıl
Ahmedi : Din dışı şiirleri ile tanınır. Divan’ ı ve İSKENDERNAME isimli mesnevisi vardır.
Nesimi : Tasavvuf şiirleri ile tanınır. Şiirleri liriktir. Azer Türkçe’sidir. Tuyuğ’ ları ile ünlüdür. Divan’ ı var.

XV. yüzyıl
Şeyhi : Harname ve Hüsrev – ü Şirin hicivleri vardır. Asıl mesleği hekimliktir.
Sül Çelebi : Mevlüt’ ü ile ünlüdür.
Ahmet Paşa :
Necati Bey :
Ali Şir Nevai : Lirik şiirleri ile tanınır. Muhakemet – ül Lügateyn. Mecalisün Nefais Teşkire.

XVI. yüzyıl
Baki ( 1526 – 1600 ) : Medresede yetişmiş, müderrislik ve kadılık yapmış, Şeyhülislam olmak istemiş fakat olamamıştır. Konuları aşk, tabiat ve devrinin zenginliğidir. Divanın en ünlü gazekilerindendir. Divan’ı ve divanında yer alan KANUNİ MERSİYESİ en önemli eseridir.
Fuzuli ( 1495 – 1556 ) : Yalnız 16. yüzyılın değil bütün divan edebiyatının En Büyük şairidir. Tasavvuf ve aşk Fuzuli’ nin başlıca konularıdır. Aşk ilahi aşktır. Aşk acısından şikayetçi değil bilakis mutludur. Leyla ile Mecnun – Mesnevi, Şikayetname – Hiciv, Beng – ü Bade. Fuzuli ilimsiz şiiri boş duvara benzetir. Kendisi iyi bir tahsil görmüştür. Saraydan uzaktır. Çok acı ve ızdırap çekmiştir.

XVII. yüzyıl
Nef – i ( 1575 – 1633 ) : Erzurum’ da doğmuş iyi bir tahsil görmüştür. Şiirlerinde ses unsuru çok önemlidir. Şiirde sözün güçlü olmasına önem vermiştir. Dili ağır ama akıcıdır. Divan Dönemi nin en önemli KASİDE şairidir. Kasidelerinde tabiat tasvirleri önemli yer tutar. Şiirlerinde kılıç sıkıntıları ve bahar kokusunu duymak mümkündür. Ölçü tanımayan bir şairdir. Överken göklere çıkarır, yererken de yerin dibine sokar. Herkesi hicivlemiştir. Babasını da. En önemli eseri Divan’ ı dır. Hicivlerini Siham – ı Kaza adlı eserinde toplamıştır.
Nabi : Divan Edebiyatı nın didaktik şairidir. Osmanlı Duraklama Döneminde toplumda aksayan yönleri görerek bunlardan ilham almıştır. Öğüt verici tarzda şiir yazmış, ata sözlerine yer vermiştir. Hayrabad – Hayriye = Mesnevi. Divan’ı vardır.

XVIII. yüzyıl
Nedim ( 1680 – 1730 ) : Lale Devrinin zevkini eğlencesini yaşamış bir şairdir. Yaşadığı eğlence dönemini şiirlerine yansıtmıştır. Divan’ ın katı kurallarının dışına çıkmıştır. Şiirde ilk kez halk ruhunu, halk deyimlerini Nedim yansıtmıştır. İstanbul ve İstanbul Türkçesi’ ni şiire Nedim sokmuştur. Nedim’ in en önemli eseri Divan’ ı dır. Edebiyatımızda şarkıları bile ünlüdür.
Şeyh Galip (1757 – 1799) : Mevlevi tarikatının şeyhidir. Divan Edebiyatı nın son büyük şairidir. Süslü, çeşitli sanatlarla dolu ağır bir dili vardır. Şiirde kendine özgü özellikleri vardır ve Divan Edebiyatı’ na yeni bir hava kazandırmıştır. Şiirinde musiki çok önemlidir. Sebk – i Hindi tarzı temsilcisidir.
En önemli eserleri Divan – ı ve Hüsnü Aşk adlı mesnevisidir.

Divan Edebiyatı Resimleri

  • 0
    Türk şiiri nazım şekilleri 10 ay önce

    Türk şiiri nazım şekilleri

  • 0
    Divan edebiyatı nazım şekilleri 10 ay önce

    Divan edebiyatı nazım şekilleri

Divan Edebiyatı Sunumları

  • 0
    Önizleme: 10 ay önce

    Divan Edebiyatı Sunusu

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATIstyle.visibility

    2. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATIİslamiyet’in din olarak kabul edilmesiyle başlamıştır.Anadolu’da 13-19. yy arasında gelişen bir edebiyattır.Arap-Fars (özellikle Fars) edebiyatları geleneğine dayanarak kurulmuştur; zamanla taklit aşamasını geçip klasik edebiyat kimliğini kazanmıştır.Din, Allah ve peygamber sevgisi, tasavvuf vb. konular önemli bir yer tutar.Şiirler, “divan” adı verilen yazmalarda topladığı için “Divan edebiyatı” denmiştir.Divan edebiyatında nesirden (düzyazı) çok nazıma (şiir) önem verilmiştir. Nesirde de nazım öğeleri (seci, aliterasyon, ahenk vb) kullanılmıştır. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    3. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATIDil; Arapça ve Farsça kelimelerin yoğun olarak kullanılması nedeniyle ağır ve süslüdür.İki ana evresi vardır: a. Kuruluş Dönemi (13-15 yy) b. Olgunluk Dönemi (16-18 yy)Kurallara ve kalıplara sıkı sıkıya bağlıdır.Şu kaynaklardan beslenir: Dinî inançlar, İslamî ilimler, tarihî olayları, tasavvuf, Hint-İran kökenli efsaneler, peygamber kıssaları, evliya menkıbeleri, çağın bilimleri, günlük olaylar, gelenek ve görenekler, terimler, deyimler ve atasözleri...style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    4. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİDivan şiirinin kökleri İslâm öncesi Arap şiirine dayanır.Nazım birimi genel olarak “beyit”tir. Dörtlük ve bentler de kullanılmıştır. Ölçü, aruz ölçüsüdür. Son zamanlarında çok az da olsa hece kullanılmıştır.Nazım şekilleri genelde Fars edebiyatı aracılığıyla Arap edebiyatından alınmıştır. Tuyuğ ve şarkı Türklerin ; rubai ve mesnevi Farsların bu edebiyata kazandırdığı nazım şekilleridir.Süslü, sanatlı ve ağır bir dil kullanmışlardır.Redif ve kafiyeye önem verilerek göz için kafiye esas alınmıştır. (tam ve zengin kafiye)Şiirlerin (kasideler ve mesneviler hariç) belli bir adı yoktur. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    5. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİŞiirin sonunda şairin mahlası (takma adı) geçer.Nazım şekil ve türleri kesin sınırlarla birbirinden ayrılmıştır.Şiirlerde genellikle parça güzelliğine önem verilmiştir. (kaside ve özellikle mesnevi hariç)Sanat için sanat anlayışı hakimdir. Bu yönüyle klasisizm akımına benzer. Anlam derinliği ve söyleyiş güzelliğine çok önem verildiği için edebi sanatlara sıkça başvurulmuştur.Konular genellikle hayattan kopuk ve soyuttur: aşk, tabiat, sevgili, ölüm, ıstırap, şarap, övgü ve din...Hayattan kopuk diye eleştirilse de tabiatı, yaşamı, sorunları, ahlakı işleyen şiirler de yazılmıştır: hicviye, pend-name, şitaiye, ıydiye..style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    6. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİYüksek zümre edebiyatı diye eleştirilse de çeşitli sanat ve mesleklerden gelmiş sanatçılarda da bu tarzda ürünler vermiştir: profesör, şeyhülislam, hekim, kadı, öğretmen, katip, mütercim, türbedar, remilci, ayakkabıcı..Duygu ve düşünceler, “mazmun”larla (kalıplaşmış yargılarla) anlatılır. Hepsi aynı düşünce ve duyguyu özgün bir tarzda söyleme peşinedir. Şairin büyüklüğü söyleyişin özgünlüğünde ve güzelliğindedir.Sevgili tipi ortaktır: boyu servi, kaşı hilal veya keman, çenesi elma, ağzı nokta, kirpikleri ok...Üstatların şiirleri taklit edilerek nazirecilik geleneği oluşturulmuştur.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    7. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNİN ÖZELLİKLERİDivan şiirinde aşk büyük yer tutar; ama bu aşk hem dünyevi hem de tasavvufidir. Tasavvufa bağlanan şairin amacı, "mutlak güzellik" olan "Allah’ı bulmak"tır. İlahî aşk, maddi aşkla başlar; bir güzele aşık olan şair, duygularını daha sonra soyutlama yoluyla ilahî aşka dönüştürerek Allah’a kavuşmak için çabalar.Divan şairi daima aşıktır. Şair bu aşk derdinden memnundur; bu derdin dermanı gene bu derdin kendisidir. Beşerî aşk (mecazi aşk) zamanla yerini ilahi aşka (aşk-ı hakikiye) bırakır. Âşık mecazî sevgilisine kavuşmak istemez.En başarılı Divan şairleri şunlardır: Baki, Fuzuli, Nedim ve Nef’î, Şeyh Galip... style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    8. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNDE NAZIMa. Beyitlerleb. Dörtlük 1. RÜBAÎ 2. TUYUG3. MURABBA5. TERKİB-İ BENT4. ŞARKI1. GAZEL3. KASİDE4. MESNEVİ2. MÜSTEZAD5. KIT’A 6. TERCİ-İ BENT7. DiğerleriA. BİÇİMLERİB. TÜRLERİ 1. MÜNACAT 2. TEVHİT 3. NAAT 5. HİCVİYE 4. MEDHİYE 6. MERSİYE 7. Diğerleric. Bentlerle

    9. Sayfa
    MISRASözlük anlamı “çift kanatlı kapının kanatlarının her biri”dir. Terim anlamı, “ölçülü ve anlamlı, bir dizelik nazım parçası”dır. Bir şiire bağlı olmayan, tek satırlık şiirlere “mısra-ı azade (bağımsız mısra)” denir. Vecize düzeyine yükselmiş mısralara “mısra-ı berceste / şah mısra” denir.  Hâlini bilmez perişanın perişan olmayan (Ahmet Paşa)Gönüldendir şikayet kimseden feryadımız yoktur (Nev’î)O mâhiler ki derya içredir deryayı bilmezler (Hayalî)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    10. Sayfa
    BEYİTSözlük anlamı “ev”dir. Terim anlamı; anlamca birbirine bağlı aynı ölçüde iki dizelik nazım birimidir. Beyit nazım birimi özellikle Divan şiirinde kullanılır.Beyit nazım birimiyle yazılan şiirlerde her beyit bir anlam bütünlüğü oluştur.Beyitte dizeler birbiriyle kafiyeli olabileceği gibi kafiyesiz de olabilir. İç bade güzel sev, var ise akl-ü şuurun Dünya var imiş, ya ki yok imiş, ne umurun. (La-edri) O gül-endam bir al şala bürünsün yürüsün Ucu gönlüm gibi ardınca sürünsün yürüsün. (Enderunlu Vasıf)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    11. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİ NAZIM ŞEKİLLERİstyle.visibility

    12. Sayfa
    BEYİTLERİLE YAZILAN NAZIM ŞEKİLLERİ (GAZEL, MÜSTEZAT, KASİDE, MESNEVİ, KIT’A)style.visibility

    13. Sayfa
    1. GAZELBeyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir.Divan edebiyatının en yaygın kullanılan nazım biçimidir. Gazelde; başta aşk, sevgi, güzellik gibi lirik konular olmak üzere felsefî, dinî ve öğretici konular işlenebilir.Konularına göre şu adları alır: âşık-âne, rind-âne, şûh-âne, hikemî...Gazellerin özel bir adı yoktur; genelde rediflerine göre adlandırılır.Nazım birimi beyittir. Kafiye düzeni: aa ba ca... Kaynağı Arap şiiridir; kasidenin tegazzül bölümünden oluşmuştur.Genellikle gazelin beyitleri arasında konu bütünlüğü yoktur; her beyitte farklı bir konu işlenebilir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    14. Sayfa
    1. GAZELİç uyakların bulunduğu gazellere musammat gazel denir; bu gazelleri oluşturan beyitler ortadan ikiye bölündüğünde abab, cccb, dddb şeklinde dörtlükler oluşur.Gazelde bütün beyitlerde aynı konu işleniyorsa “yek-ahenk”; bütün beyitler aynı söyleyiş güzelliğindeyse “yek-avaz” adını alır. Gazelin ilk beytine “matla” (doğuş yeri), son beytine “makta” (kesme yeri) denir. İlk beyitten sonraki beyte "hüsn-i matla" (güzel başlangıç), son beyitten öncekine "hüsn-i makta" (güzel bitiriş) denir. Gazelin en güzel beyti ise "beytü'l-gazel" ya da "şah beyit" adıyla anılır. Şair, mahlasını (şairin takma adı) maktada ya da "hüsn-i makta”da söyler. Fuzuli, Baki, Nedim, Necati, Şeyhülislam Yahya, Naili ve Şeyh Galip önemli gazel şairlerimizdir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    15. Sayfa
    Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Felekler yandı âhımdan muradım şem’i yanmaz mıaaMatla beytiKamu bîmarına cânan devâ-yı derd eder ihsan Niçin kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mıbaHüsn-i matlaŞeb-i hicran yanar cânım döker kan çeşm-ı giryânımUyarır halkı efgânım kara bahtım uyanmaz mıcaİç kafiye var; musammat gazel Gül-i ruhşârına karşu gözümden kanlı akar suHabîbim fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mıda Gamım pinhan dutardım ben dediler yâre kıl rûşenDesem ol bî-vefâ bilmem inanır mı inanmaz mıeaDeğildim ben sana mâil sen ettin aklımı zâil Bana ta’n eyleyen gafil seni görgeç utanmaz mıfaHüsn-i maktaFuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdırSorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mıgaMakta beytiGAZEL (FUZULİ)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibility

    16. Sayfa
    2. MÜSTEZATGazelin özel biçimidir. Konu bakımından gazelden farkı yoktur.Sözcük anlamı “ziyadeleşmiş, artmış, çoğalmış”tır.Uzun dizelere kısa bir dize ekleyerek yazılır. İki kısa dize de eklenebilir. Uzun mısralara eklenen kısa mısralara ziyade denir. Matla (doğuş) beyti yoktur.Bülbül yetişir bağrımı hûn etti figânım Zabt eyler dehanın Hançer gibi deldi ciğerim tîğ-i zebânın Te’sîr-i lisânın (İzzet Molla)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    17. Sayfa
    3. KASİDEArap edebiyatından alınmıştır.Nazım birimi beyittir.Şu bölümlerden oluşur: 1.Nesib/Teşbib 2. girizgâh 3. tegazzül 4. methiye 5.fahriye 6.dua.Din ve devlet büyüklerini övmek için yazılır.Beyit sayısı genellikle 33-99 arasındadır.Kafiyelenişi gazeldeki gibidir: aa ba ca da...Su Kasidesi, Güneş Kasidesi gibi redifine göre; tevhit, münacat, naat, methiye gibi de konularına göre isimlendirilir.İlk beytine “matla”; son beytine “makta”; en güzel beytine “beytülkasid”; mahlâs beytine “taç beyit” denir.En meşhur kaside şairleri şunlardır: Ahmet Paşa, Bakî, Fuzulî, Nef’î, Nedim...style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    18. Sayfa
    KASİDENİN BÖLÜMLERİ 1. NESİB (TEŞBİB)Kasidenin başlangıç bölümüdür. Bu bölümde, bir tabiat tasviri yapılır ya da sevgilinin güzelliklerinin anlatılır.Bahar, kış, yaz, ramazan, bayram, gül, güneş, savaş, at veya bir güzel anlatılabilir. Kasideler bu bölümde işlenen konulara göre adlandırılır: ıydıye, ramazaniye... 2. GİRİZGÂH (GİRİZ)Bir beyitten oluşur.Asıl konuya giriş yapmak üzere söylenir. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    19. Sayfa
    3. MEDHİYEBu bölümde, Allah, peygamber ya da kasidenin sunulduğu kişi övülür. Kasidenin asıl bölümüdür.Bu bölümde abartılı ve sanatlı bir övgü vardır.Birçok beyitten oluşur. 4. FAHRİYEHer kasidede bulunmaz.Kasidenin içindeki gazeldir.Kasideyle aynı ölçüdedir. KASİDENİN BÖLÜMLERİstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    20. Sayfa
    5. TEGAZZÜLŞairin övündüğü / kendi kendini övdüğü bölümdür. Abartılı bir dil kullanılır. Tegazzül, 5-12 beyit arasında değişir. 6. DUAŞairin, kaside yazdığı kişi için dua ettiği bölümdür. KASİDENİN BÖLÜMLERİstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    21. Sayfa
    1Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlare suKim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre suaaMatla beyti veNesib/teşbib: Sevgi teması2Suya virsün bâğ-bân gül-zârı zahmet çekmesünBir gül açılmaz yüzün tek virse min gül-zâre suba3Ârızun yâdıyla nem-nâk olsa müjgânum n'olaZayi olmaz gül temennâsıyla virmek hâre suca4Dest-bûsı ârzûsıyla ger ölsem dostlarKûze eylen toprağum sunun anunla yâre suda5Tıynet-i pâkini rûşen kılmış ehl-i âlemeİktidâ kılmış târîk-i Ahmed-i Muhtâr‘e sueaGirizgah: Suyun efendimizin yoluna girdiği belirtiliyor. Konuya giriliyor... 6Seyyid-i nev-i beşer deryâ-ı dürr-i ıstıfâKim sepüptür mucizâtı âteş-i şâre sufaMedhiye: (asıl) Peygamberimiz övülüyor.7Yümn-i na'tünden güher olmış Fuzûlî sözleriEbr-i nîsândan dönen tek lü'lü şeh-vâre sugaFahriye ve taç beyit:Şair övünüyor.8Umduğum oldur ki rûz-ı haşr mahrûm olmayamÇeşm-i vaslun vire men teşne-i dîdâre suhaMakta ve dua:Peygambere kavuşma duasıstyle.visibility

    22. Sayfa
    4. MESNEVİİran edebiyatından alınmıştır. Her beytinin kendi arasında uyaklı olması yazma kolaylığı sağlar: aa bb cc dd ee ... Divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir (beyit sayısı sınırsız 25 000’e kadar çıkabilir.)Halk hikâyeleri, destanî konular, aşk hikâyeleri, savaşlar, dinî ve felsefî gibi konuların işlendiği mesnevî romanın ve öykünün işlevini görmüştür.Beyitler arasında anlamca bağlılık vardır. Mesnevi bölümlerden oluşur: Önsöz, tevhit, münacat, naat, miraciye, 4 halife için övgü, eserin sunulduğu kişiye övgü, yazış sebebi, asıl konu, sonsöz. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    23. Sayfa
    Divan şiirinde beş mesneviden oluşan eserler grubuna (bugünkü anlamıyla setine) “hamse” denir.Ali Şir Nevaî (ilk hamse sahibi) Mevlânâ, Fuzulî, Şeyhî, Taşlıcalı Yahya, Nabî ve Şeyh Galip önemli hamse şairlerimizdir.Mesnevide işlenen konular şunlardır:Aşk: Leyla ve Mecnun, Hüsrev ve Şirin, Yusuf ve ZüleyhaDin ve Tasavvuf: Mesnevi (Mevlana) Mevlit (Vesiletü’n Necat - Süleyman Çelebi)Öğretici: Kutadgu Bilig (Türkçe İlk mesnevi) Hayriyye (Nabî)Evlenme, Sünnet Töreni: Surname (Vehbî)Destan: Şehname (Firdevsî)Eleştiri: Harname (Şeyhî)4. MESNEVİstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    24. Sayfa
    5. KITAGenelde 2 beyitten oluşur. 12 beyte kadar yazılanlar da vardır.Dörtlük de denir.Kafiye düzeni gazeldeki gibidir: xa-xaBeyitler arasında anlam bütünlüğü vardır.Değişik konularda yazılır: önemli bir düşünce, hikmet, nükte, eleştiri... Genellikle mahlâs kullanılmaz.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    25. Sayfa
    DÖRTLÜKLERLE YAZILAN NAZIM ŞEKİLLERİ (RUBAİ, TUYUĞ)style.visibility

    26. Sayfa
    1. RUBAİ İran edebiyatından alınmış nazım biçimidir.Tek dörtlükten oluşur. Kafiye şeması şöyledir: aaxaKendine özgü aruz ölçüleriyle yazılır.Felsefî, tasavvufi, aşk gibi konular özlü bir biçimde işleyen nazım biçimidir.Halk şiirindeki maniye benzer.Bu şiirlerde, az sözle çok şey söylemek esastır.Rubailer genellikle mahlassız şiirlerdir. Divan’larının sonunda rubaiyat başlığı altında sıralanırlar.  style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    27. Sayfa
    1. RUBAİ Bu nazım biçiminin en önemli şairi İranlı Ömer Hayyam; bizde ise Mevlânâ, Azmizade Haleti, Nabî, Nedim, Yahya Kemal ve Arif Nihat Asya önemli rubai şairleridir.Gün doğarken sabah horozları niçin Acı acı bağrışırlar, bilir misin? Tan yerini gösterip derler ki sana: Bir gecen geçti gidiyor; sen nerdesin? (Ömer Hayyam)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    28. Sayfa
    2. TUYUĞ Tuyuğ, yalnız Türk edebiyatına ait bir (Millî) nazım biçimidir. Halk şiirindeki maninin karşılığı da denebilir.Tek bir dörtlükten oluşur.Aruzun özel bir kalıbıyla yazılır.Tuyuğun kafiye şeması rubaideki gibidir: aaxaRubaide işlenen konular tuyuğda da işlenir. Manide olduğu gibi cinaslı uyak kullanılır.Halk şiirinde 11’li kalıpla söylenen mani biçimindeki şiirlere de tuyuğ denir. 16. yy’dan sonra hemen hemen hiç tuyuğ yazılmadı.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    29. Sayfa
    2. TUYUĞ Daha çok Âzerî ve Çağatay edebiyatlarında rastlanan tuyuğ’un en önemli şairleri Kadı Burhaneddin, Nesimi ve Ali Şir Nevai’dir.Kangı canda od varını ah bilür Başda ne yazılmışın ol Şah bilür Can giribdür aşkı yolına anun Yola çıhanun işin Allah bilür (Kadı Burhanettin) Hangi canda ateş var ah bilir (gösterir) Başta ne yazıldığını o Şah (Allah) bilir Can girdi aşk yoluna onun Yola çıkanın işini Allah bilir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    30. Sayfa
    BENTLERLE YAZILAN NAZIM ŞEKİLLERİstyle.visibility

    31. Sayfa
     1. DÖRTLÜLER (MUSAMMATLAR) a. MURABBA Dörder dizelik bentlerden oluşan nazım biçimidir. Murabbalarda bent sayısı 3 - 7 arasında değişir. Aruzun her ölçüsüyle yazılabilir. Özellikle felsefî konular ve aşk olmak üzere her konuda yazılabilir.Nazım biçimi şu şekildedir: aaaa bbba ccca ... ya da bbba ccca ddda...Bazen dördüncü mısralar nakarat olabilir.Bu türün en önemli şairleri şunlardır: Namık Kemal, Nedim, Fuzuli...style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    32. Sayfa
     1. DÖRTLÜLER (MUSAMMATLAR) b. ŞARKIDivan şiirine Türklerin kazandırdığı bir (millî) nazım şeklidir. Aşk ve güzellik gibi lirik konularda yazılır. Bestelenmek üzere yazıldığı için bent sayısı azdır. Kafiye düzeni murabbaya benzer: aaaa bbba ccca... Nazım birimi, kafiye şeması bakımından koşmaya benzer. Bu nazım biçimin en önemli şairleri şunlardır: Nedim, Enderunlu Vasıf, Yahya Kemal...style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    33. Sayfa
     1. DÖRTLÜLER (MUSAMMATLAR) c. TERBİKelime anlamı “dörtleme” dir.Bir gazelin beyitlerinin üstüne başka bir şair tarafından aynı ölçü ve uyakta ikişer dize eklenerek yazılan murabbaya denir. Kafiye şeması: (aa)aa (bb)ba (cc)ca...Az kullanılmış bir nazım biçimidir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    34. Sayfa
     2. BEŞLİLER a. MUHAMMES (5)Bu biçimde şarkılar da yazılabilir. b. TARDİYE (5)Muhammesin özel bir biçimidir. Şeyh Galip, Hüsn ü Aşk’ta kullanmıştır.c. TAHMİS (5)Bir şairin gazeline aynı ölçü ve kafiyede üçer mısra eklemeyle oluşur.Nazım biçimi şöyledir: (aaa)aa – (bbb)ba- (ccc)ca...d. TAŞTİR (5)Gazelin beyitleri arasınaüç mısra eklenmesiyle oluşur: a(aaa)a- b(bbb)a- c(ccc)astyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    35. Sayfa
     3. ALTILILARa. MÜSEDDES (6) : Bentleri 6 dizedir.b. TESDİS (6) : Bentleri 6 dizedir.MÜSEBBA (7) : Bentleri 7 dizelidir.MÜSEMMEN (8) : Bentleri 8 dizelidir. MÜTESSA (9) : Bentleri 9 dizelidir. MUAŞŞER (10) : Bentleri 10 dizelidir. 4. YEDİLİLER 5. SEKİZLİLER 6. DOKUZLULAR 7. ONLULARstyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibility

    36. Sayfa
    8. TERKİB-İ BENDBentlerle kurulan uzun bir nazım biçimidir. En az 5, en fazla 10 bentten oluşur. Her bent 5 ile 10 beyit arasında değişir.Genellikle dinî, felsefî ve sosyal yaşamla ilgili eleştiri ve önerilere yer verilir. Toplum aydınlatılmaya çalışılır. Her bendin (terkib-hane, kıta) sonunda vasıta beyti denen bir beyit vardır. Vasıta beyitleri her bendin sonunda değişir ve bunlar kendi aralarında uyaklanır.Bentlerin kafiyelenişi genelde gazeldeki gibidir: aa xa xa xa xa xa bb (v) - cc xc xc xc xc xc dd (v) ya da; aa aa aa aa aa aa bb - cc cc cc cc cc cc dd...Türk edebiyatında Bakî (Kanunî Mersiyesi), Bağdatlı Ruhi ve Ziya Paşa bu alanda en ünlü şairlerimizdir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    37. Sayfa
    1Pek rengine aldanma felek eski felek-tirZira feleğin meşreb-i nasazı dönek-tiraa Terkib-hane2Ya bister-i kemhada ya viranede can verÇün bay u geda hake beraber girecek-tirxa //3Allah'a sığın şahs-i halimin gazabındanZira yumuşak huylu atın çiftesi pek-tirxa //4Yaktı nice canlar o nezaketle tebessümŞirin dahi kasdetmesi cana gülerek-tirxa //5Bed-asla necabet mi verir hiç üniformaZerduz palan ursan eşşek yine eşşek-tirxa //6Bed-maye olan anlaşılır meclis-i meydeİşret güher-i ademi temyize mihenk-tirxa //7Nush ile yola gelmeyeni etmeli tekdirTekdir ile uslanmayanın hakkı kötek-tirxa //8Nadanlar eder sohbet-i nadanla telezzüzDivanelerin hemdemi divane gerek-tirxa //9Afv ile mübeşşir midir eshab-ı meratibKanun-i ceza acize mi has demek-tir xa //10Milyonla çalan mesned-i izzete serefrazBirkaç kuruşu mürtekibin cay-i kürek-tirxa //11İman ile din , akçadır erbâb-ı gınâ-da Namus ü hamiyyet sözü kaldı fukarâ-daxa vasıtaZiya Paşa, Terkib-i Bend, 9. bend’tenstyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibility

    38. Sayfa
    9. TERCİ-İ BENDBiçim ve uyak bakımından terkib-i bende benzese de konusu ve vasıta beyitleri yönüyle terkib-i bend’ten ayrılır.Vasıta beyitleri her bendin sonunda aynen tekrarlanır:aa xa xa xa xa xa bb cc xc xc xc xc xc dd ...; (aa aa aa aa aa aa bb cc cc cc cc cc cc dd...)Her bend terci-hane ve vasıta olmak üzere ikiye ayrılır.Dini konuların işlendiği terci-i bend’te genellikle Allah’ın kudreti, evrenin sonsuzluğu, doğanın ve yaşamın karşıtlıkları gibi konular işlenir.Terkib-i bend’ten daha zor yazılan bu nazım biçiminin en güzel örneğini Ziya Paşa vermiştir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    39. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİ NAZIM TÜRLERİstyle.visibility

    40. Sayfa
    1. MÜNACAT: Allah’a yalvarıp yakarmak için yazılır. 2. TEVHİD: Allah’ın birliğini anlatmak için yazılır. 3. NAAT: Hz. Muhammed’i övmek için yazılır. 5. HİCVİYE: Bir kimseyi yermek amacıyla yazılır. 4. MEDHİYE: Devrin büyüklerini (han, vezr..) övmek için yazılır. 6. MERSİYE: Bir kimsenin ölümü üzerine yazılır. 7. Diğerleri: bahariye, ıydiye, sayfiye, ramazaniye...style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    41. Sayfa
    1. TEVHİDAllah’ın birliğini ve ululuğunu (tevhid) konu alan şiirlerdir. Tevhit’te Allah’ın büyüklüğü, sıfatları, kudretinin sonsuzluğu, tasvir ve hayal edilebilen şeylerden soyutlanması, hiçbir şeyin ona eş ve benzer olamayışı, bütün kudret ve ilimlerin ona ait oluşu gibi özellikler sanatlı bir üslupla anlatılır. Allah karşısında kulun acizliği vurgulanır. Genellikle kaside biçiminde yazılır.En tanınmış tevhit Nabi’nindir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    42. Sayfa
    2. MÜNACATKonusu Allah’a yakarış olan şiirlerdir. Genellikle kaside bazen de gazel, kıta, mesnevi biçiminde yazılmıştır. Genellikle divanlarının başına konulur.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    43. Sayfa
    3. NAATHz. Muhammed’i övmek amacıyla yazılmış şiirlerdir. Hz. Muhammed’in çeşitli özellikleriyle mucizelerini anlatılır.Daha çok kaside biçimiyle yazılmıştır. Fuzuli’nin Su Kasidesi’ bu türün en güzel örneğidir. Naatlara divanların başında tevhit ve münacatlardan sonra yer verilmiştir. Naat yazmakla ünlü kişilere naat-gü, özel dinsel törenlerde naat okuyanlara ise naat-han denir. Türk tasavvuf müziğindeki bir form da bu adla bilinir. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    44. Sayfa
    4. MERSİYEBir ölünün ardından duyulan üzüntü ve acıyı anlatmak, ölen kişiyi övmek amacıyla kaleme alınan şiirdir.İslamiyet öncesi edebiyattaki adı sagu, halk edebiyatındaki adı ise ağıt’tır.Genellikle terkib-i bend ve kaside nazım biçimiyle yazılır.Mersiye okuyan kişiye de mersiyehan denir. Hayvanların ölümü için yazılmış olanları da vardır. Baki’nin Kanunî Sultan Süleyman Mersiyesi meşhurdur.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    45. Sayfa
    5. MEDHİYEBir kimseyi övmek için yazılan şiirlerdir. Padişah, vezir, şeyhülislam gibi devlet ileri gelenleri ya da 4 halife, din ve tarikat büyükleri için yazılmışlardır. Genelde, kaside nazım biçimiyle; çok az da olsa gazel, mesnevi, musammat biçimiyle de yazılabilir.Medhiyelerde abartılı bir üslûp vardır.Bu türün en güzel örneğini Nef’i vermiştir. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    46. Sayfa
    6. HİCVİYEHerhangi bir kişiyi ya da düşünceyi yermek amacıyla yazılır. Kaside veya kıta nazım biçimleriyle yazılır.Halk edebiyatındaki karşılığı “taşlama”, yeni şiirimizdeki karşılığı “yergi”, Batı edebiyatındaki adı ise “satirik şiir”dir.Hicviyelerde abartılı bir üslûp vardır. En ünlü hicviye şairi Nef’î’ (Siham-ı Kaza)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    47. Sayfa
    7. FAHRİYEŞairin kendisini övdüğü (övündüğü) şiirleri denir.Kıta veya kaside nazım biçimleri kullanılır.Genellikle kasideler içinde bir bölümdür. Fahriyede de sanatlı bir üslûp kullanılır.Bu alanda da Nef’î meşhurdur.  Not: Divân edebiyatı sosyal yaşamı tümüyle kapsayan bir edebiyat olduğu için yaşamın hemen hemen tüm yönlerini ele almış ve şiirlerde işlemiş bir edebiyattır. Bu yüzden nazım türleri bunlarla sınırlı değildir. Idîye (bayram), Bahariye, Fahriye (Kendini övme), Sûriyye (Sünnet düğünü) vb. türler de vardır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    48. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNDE AKIMLARstyle.visibility

    49. Sayfa
    1. TASAVVUF AKIMIİlk temsilcisi Ahmet Yesevi’dir. (12. yy)Anadolu’daki (13. yy) ilk temsilcileri şunlardır: Tekke şiirinde Yunus Emre, Hacı Bekaş-ı Veli; Divan şirinde Mevlana, Sultan Veled...Bu akım İslam dininin temeli olan “tevhid” Alah’ın birliği inancına dayanır.Allah’a bilgi, akıl ve korku gibi yollarla değil; ancak aşkla ulaşılacağına inanılmıştır. Bundan dolayı da “aşk” bu akımın temel konusu olmuştur. Evrende tek varlığın bulunduğu bu varlığın da Allah olduğu, öteki varlıkların ise onun yansıması olduğu görüşü hakimdir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    50. Sayfa
    1. TASAVVUF AKIMIAllah’a “şeriat-tarikat-marifet-hakikat” basamaklarını çıkmakla ulaşılacağına inanılmış; bu basmakların rehberlerle çıkılacağı düşünceyle insanlara “insan-ı kâmil” olmanın yolları gösteren tarikatlar kurulmuştur.Birçok divan şairi tasavvuf düşüncesini eserlerinde işlemiştir.style.visibilitystyle.visibility

    51. Sayfa
    2. TÜRK-İ BASİT (BASİT TÜKÇE) AKIMI15. ve 16 yy.’da görülmüştür.Türkçe sözcüklerle şiir yazan şairleri küçümseyenlere, Türkçeyi kaba ve zevksiz bulanlara tepki olarak doğmuştur.Devrin büyük şairleri tarafından pek ilgi görmemiştir.Temsilcileri sanat güçlerini gösteren eser verememiştir.15. yy. sonunda Aydınlı Visalî’nin öncüsü olduğu bu akım en güçlü temsilcileri 16. yy. şairlerinden Edirneli Nazmî ve Tatavlalı Mahremî’dir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    52. Sayfa
    2. TÜRK-İ BASİT (BASİT TÜKÇE) AKIMIİlkeleri şu şekilde özetlenebilir:a. Divan şiiri nazım biçimleri ve aruz ölçüsü kullanılsa da Türkçe sözcükleri kullanmak,b. Divan şiirindeki mazmunların (kalıplaşmış sözler) yerine halk şiirindeki mecaz, deyim ve benzetmeleri kullanmak,c. Arapça ve Farsça sözcüklerden olabildiğince kaçınmak.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    53. Sayfa
    3. SEBK-İ HİNDİ AKIMISebk-i Hindi; Hint tarzı, üslubu demektir.17. yy.’da Hindistan’a giden İranlı şairlerin açtığı bir çığırdır.Türk şairleri tarafından 17. ve 18. yy.’da benimsen bu akımın temsilcileri şunlardır:Neşatî, Nailî, Fehim, Şeyh Galip...Nef’î ve Nedim (kısmen etkilenmişler)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    54. Sayfa
    3. SEBK-İ HİNDİ AKIMIBu akımın ilkeleri şöyledir:a. Anlamı derinleştirip kapalı ve girift hale getirmek (kısa ve özlü),b. Geniş bir hayal gücüne yer vermek,c. Yeni mazmunlar kullanmak,d. Şiiri yaşamdan soyutlayıp tasavvuf ve derin acılara yöneltmek,e. İnsan mantığını zorlayan abartılı ve hayali bir anlatım yolu seçmek,f. Yeni sözcüklere ve tamlamalara başvurmak.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    55. Sayfa
    4. MAHALLİLEŞME (YERLİLEŞME) AKIMI16. yy.’dan sonra görülmeye başlandı.Bakî’nin ilk habercisi olduğu bu akımın en güçlü örneklerini 18. yy’da Nedim verirken 19 yy’da da Enderunlu Vasıf bu akımın sınırlarını genişletmiştir.Aşık tarzı Türk şiiri ile Divan şirinin birleşimi olarak görülebilir.Nedim bu akımın etkisiyle Hece ölçüsünde türkü yazdı.Halk deyimleri, yaşamı ve dili bu akım sayesinde şiire yansıdı.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    56. Sayfa
    4. MAHALLİLEŞME (YERLİLEŞME) AKIMISadeliğe yakın bir Türkçe kullanılmıştır.İstanbul’un değişik semtleri, eğlenceleri, köşkleri... gazel ve şarkı ve şehrengizlere yansıdı. Divan şiirin soyut dünyasına bir tepki olarak ortaya çıktı. Bu akım Tanzimat sanatçılarını da etkilemiştir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    57. Sayfa
    5. HİKEMÎ ŞİİR AKIMIİnsana, yaşam tecrübesine dayalı, doğruyu ve güzeli göstermeyi amaçlar.Nabî Ekolü, Hakîmâne şiir de denilen bu akım; düşünceye ağırlık veren, okuyucuyu düşündürmeyi, aydınlatmayı amaçlar.17. yy. da görülen bu akımın ilk ve en güçlü temsilcisi Nabî’dir. Nabi’den sonraki en önemli temsilcisi de Koca Ragıp Paşa’dır.Bu akımdan Tanzimat şairlerinden Ziya Paşa ve N. Kemal de etkilenmiştir.Bu akıma bağlı sanatçıların dili çağdaşlarına göre daha sadedir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    58. Sayfa
    DİVAN ŞİİRİNDE NESİR (DÜZYAZI)style.visibility

    59. Sayfa
    DİVAN (NESRi) DÜZ YAZISININ GENEL ÖZELLİKLERİDivan edebiyatında nesre (düzyazıya) inşa, nesir yazana (yazara) münşi, nesirlerin toplandığı eserlere de münşeat denir. Düzyazı şiirin gölgesinde kalmıştır; düzyazı türlerinde dahi şiire ait öğeler kullanılmıştır. Düşünceyi anlatmaktan çok onu süslü bir şekilde dile getirme esas alınmıştır.Cümleler oldukça uzundur.Süslü nesirde, seci denilen (düzyazıdaki iç uyak) uyaklara başvurulmuştur.Noktalama işaretleri kullanılmaz.Sade, orta, süslü nesir olmak üzere üç üç bölümde incelenebilir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    60. Sayfa
    a. Sade nesirb. Orta nesirc. Süslü nesir1. Tezkire (edebiyat tarihi, eleştiri ve antolojisi)2. Tarih 3. Sefaret-name (resmi rapor)4. Seyahat-name (gezi yazısı)5. Sur-name (düğün yazısı)6. Gazavat-name (savaş hikayeleri)7. Siyaset-name (siyaset bilgisi)8. Münazara (tartışma)9. Münşeat (mektuplar ve süslü yazılar)10. Evliya Tezkiresi (evliya biyografisi)11. Kısas-ı Enbiya (peygamber öyküleri)12. Siyer (peygamber biyografisi)13. Hilye (peygamberimizin portresi)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    61. Sayfa
    1. SADE NESİRHalkı eğitmek ve bilgilendirmek için yazılan sade bir dille yazılmış nesirlerdir.Bu nesirde; halka yönelik masal, efsane, öykü, destan, dinî ve tasavvufî konular işlenir. Aşıkpaşazade, Mercimek Ahmet (Kabusname), Kul Mesut (Kelile ve Dimne) Evliya Çelebi (Seyahatname)...style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    62. Sayfa
    2. ORTA NESİRTarih ve bilim kitaplarında gördüğümüz nesirdir. Ustalık göstermek amacı güdülmediği hâlde dili sade nesirden ağırdır. Katip Çelebi’nin bazı eserleri ve Naima Tarihi, Aşıkpaşazade,, Ebülgazi Bahadır Han, Peçevi, Mütercim Asımstyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    63. Sayfa
    3. SÜSLÜ NESİRBu nesre medrese öğrenimi görmüş, Osmanlıca’yı iyi bilen yazarlar yönelmiştir. Bu nesirde; seci (düz yazıda kullanılan kafiye), söz ve anlam sanatları ve uzun cümleler görülür. Dil, yabancı söz ve tamlamalarla yüklüdür.Sanatçı ustalığını gösterme amacı güder.Ahlâk ve felsefe konularının işlendiği eserlerde , mektuplarda ve tezkirelerde görülür. En güzel örneklerini veren yazarlar şunlardır: Sinan Paşa (Tazarruname), Veysî, Nergisî...style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    64. Sayfa
    Tezkire: Ünlü kişilerin hayatının (biyografilerinin) toplandığı eserlerdir. Tezkiretü’ş-şuara / tezkire-i şuara (şair), tezkiretü’l evliya (evliya), tezkiretü’l-hattatin (hattat), tezkire-i ilmiye (alim), tezkire-i musikişinasan (müzik sanatçıları)Tezkireler ilk kez İran edebiyatında ortaya çıktı. İlk tezkiretü'ş-şuara’sını Ali Şir Nevai yazdı: Mecalisü'n-Nefais Tarih: Tarihi olay ve kişilerin anlatıldığı eserlerdir. Örnek: Peçevi Tarihi, Naima Tarihi, Tarih-i Cevdet...style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibility

    65. Sayfa
    Sefaretname: Siyasî bir görevle yurtdışına gönderilen kişilerin gittikleri yerleri anlattığı eserlerdir.Eser: Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi- Sefaretnamesi Seyahatname:Yazarların gezip gördükleri yerleri anlattıkları eserledir.Seyahatnameler tarihi bir belge niteliği de taşırlar. İki eser: Piri Reis-Kitab-ı Bahriye; Evliya Çelebi-Seyahatnamestyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    66. Sayfa
    Siyasetname:Yöneticilik sanatına ilişkin bilgiler veren edebi eserlerdir.En önemli ve ilki ise Yusuf Has Hacib’in Kudatgu Bilig adlı kitabıdır. Siyasetnamelerin en ünlüsü Selçuklu veziri Nizamülmülk’ün Siyasetname’sidir. Münazara:Karşıt iki öğenin ya da karşıt iki görüşün karşılaştırıldığı yapıtlardır. Şiir ya da düzyazı olarak yazılabilir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibility

    67. Sayfa
    Münşeat:Mektuplardan ya da çeşitli konulardaki düzyazılardan oluşur.a. Resmi yazılardan oluşan münşeatlarb. Her türden kişinin mektuplarından oluşan münşeatc. Şairlerin mektuplarından oluşan münşeatlar. Sur name: Düğün törenlerinin anlatıldığı eserlerdir. Gazavatname: Kahramanların savaşlarının anlatıldığı eserlerdir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibility

    68. Sayfa
    Evliya Tezkiresi:Din büyüklerinin gerçek ya da efsaneleşmiş hayatları ve kerametlerinin anlatıldığı eserlerdir.Vaazlar ve ahlaki öğütler de yer alır. Sinan Paşa (Tezkiretü’l-Evliya), Ahmed Hilmi (Ziyaret-i Evliya) Kısas-ı Enbiya:Peygamber kıssalarının anlatıldığı eserlerdir. Siyer:Hz. Muhammed’in ve dört halifenin hayatının anlatıldığı eserlerdir. Hilye: Peygamberimizin iç ve dış özelliklerinin anlatıldığı eserlerdir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibility

    69. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATINDA NESİR13. yy: Nesre pek itibar edilmemiştir.14. yy: Bu dönemde daha çok didaktik (öğretici) dini ve ahlakî düz yazılar verilmiştir.Kul mesut: Kelile ve DimneBattalname ve DanişmentnameEflakî: Menakıbü’l- Arifin15. yy: Sinan Paşa: Tazarrunâme (Süslü nesrin en başarılısı), Maarifnâme, Tezkiretü’l-EvliyaMercimek Ahmet: Kabusname (Farsçadan, sade bir dille çevrilmiştir.)Yazıcıoğlu Ahmet Bican: Envarü’l-Aşıkînstyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    70. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATINDA NESİR16. yy: Kınalızâde Ali Çelebi: Ahlak-ı Ala’îİbn-i Kemal: Camiü’n NesihHoca Sadettin Efendi: Tacü’t TevarihGelibolulu Ali: Künhü’l AhbarBâbür Şah: Babürnâme (Seyahat ve hatırat kitabıdır. İlk anı kitabımız)17. yy: Sade, orta ve süslü olmak üzere üç kolda gelişmiştir.Evliya Çelebi: Seyahatname (Bu türün en önemli örneği)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    71. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATINDA NESİRKatip Çelebî: Sanat, tarih, coğrafya, tıp, din... alanlarında eser veren bilim adamıdır. Fezleke (tarih), Cihannüma (coğrafya), Keşfü'z-Zünûn (14 bin kitabın adının geçtiği bibliyografya), Mizânü'l-Hak (dinî tartışmalar), Tuhfetü'l-Kibâr fi Esfâri'l-Bihâr (Osmanlı Denizciliği)...Veysî: Habname ve Şehadetname (süslü nesir)Nergisî: Mensur hamsesi vardır. Nihalistan (süslü nesir)Mustafa Naima: Tarih-i Nâimâİbrahim Peçevî: Tarih-i Peçevîstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    72. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATINDA NESİR18. yy: Mensur eser türünde ve sayısında bir zenginlik görülür. Şiirdeki sadeleşme nesirde de görülmüştür.Naima: Tarih-i Naima28 Mehmet Çelebi: Sefaretname-i Fransa İbrahim Hakkı: MarifetnameAziz Efendi: Muhayyelat (Muhayyelat-ı Aziz Efendi)19. yyMütercim Âsım Efendi: Asım Tarihi Ahmet Cevdet Paşa: Tarih-i Cevdetstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    73. Sayfa
    13. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATITürk boyları ve devletlerinin iç çatışmaları ve Moğol istilaları yaşanmıştır.Bunalan halk, çareyi din ve tasavvufta görmüştür.Anadolu’ya gelinmiş; farklı kültürlerle karşılaşılmıştır. Yesevîlik, Bektâşîlik, Mevlevîlik tarikatları doğmuştur.Tasavvuf hem seçkinlerin hem de sıradan halkın ilgisini çekmiştir. Şiir, düz yazıdan daha çok ilgi görmüştür.Dini eserle beraber dindışı şiirler de verilmiştir.Divan edebiyatı (Dehhanî, Mevlana) ve tekke edebiyatı (Yunus Emre) bu dönemde kurulmuştur.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    74. Sayfa
    HOCA DEHHANΠBilinen ilk Divan şairidir.Din dışı konularda ve lirik tarzda şiirler yazmıştır. Şiirlerinin en önemli teması aşktır. Anadolu’ya Horasan’dan gelmiştir. İran edebiyatı etkisiyle din dışı şiirler yazdı. Farsça bir Selçuk Şehnamesi yazdığı da söylenir. Eserleri:Şiir: 1 kaside, 9 gazelSelçuk Şehnamesi: (Selçuklu sultanı III. Alaattin Keykubat’ın buyruğuyla)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    75. Sayfa
    MEVLANA CELALADDİN RUMÎ ( 1207 – 1273 ) Tasavvuf edebiyatının yüzyıllarca etkili olmuş en önemlilerindendir. Anlayış ve kurallarıyla yeni bir tarikatın (Mevlevîlik) temellerini atmıştır.Belh’te doğan Mevlânâ, mutasavvıf olan babası Bahaeddin Çelebi’nin Konya’ya göç etmesiyle burada yaşamıştır.Dönemin alimlerinden dersler almış, gizemli kişiliğiyle bilinen ve aşkın bir sûfî olan Şems-i Tebrizî’nin etkisiyle tasavvufa yönelmiştir. Mevlânâ, Allah aşkını, insanın ona ulaşması gerektiğini, evrensel ahengin ancak coşkun bir kalple yakalanabileceğini dile getirmiştir. Tüm varlığı, tüm insanları kapsayıcı engin hoş görüsü nedeniyle Müslüman olmayan aydınlar ve kişilerce de ilgi görmüştür; günümüzde de etkisi sürmektedir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    76. Sayfa
    MEVLANA CELALADDİN RUMÎ ( 1207 – 1273 ) Eserlerini -birkaç Türkçe beyit hariç-Farsça yazmıştır. Eserleri: Mesnevî: 26.000 beyitlik bu mesnevî en önemli eseridir. Farsça yazılmıştır. Dinî, tasavvufî ve öğretici bir eserdir. İçindeki öykü ve fabllar, atasözleri ve deyimler ile başlı başına bir kültür hazinesidir. Esere, çeşitli devirlerde edip ve alimlerce şerhler (açıklama-tefsir) yazılmıştır. Ünlü İran şairi Molla Camî, Mevlânâ‘nın büyüklüğünü anlatmak için: “Peygamber değildir; ama kitabı vardır.” demiştir. Divân-ı Kebir: (Farsça Şiirlerinden oluşan)Fîhi Mâfih: (Ne varsa içindedir; nesir)Mecâlis-i Seb'a: (Yedi Meclis; nesir)Mektubat: Devrin büyüklerine yazılmış; 145 mektuptan oluşur.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    77. Sayfa
    SULTAN VELED (1224-1312)Mevlânâ’nın oğludur.Mevlevilik tarikatının kurucusudur.Mevlevîliğin yayılması için çalıştı.Eserlerini Farsça yazan şair; Türkçe şiirler de yazmıştır.Tasavvuf esaslarını yaymak için yazdığı sade Türkçeyle yazdığı şiirler önemlidir. Eserleri:İbtida-name (Farsça mesnevi)İntiha-name (Farsça mesnevi)Rübab-name (Farsça mesnevi)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    78. Sayfa
    ŞEYYAD HAMZA (13-14 yy) Dini ve tasavvufi şiirler yazdı.Lirik şiirleriyle tanınır.Yunus tarzı şiirin habercisidir. Hem aruz hem de heceyle yazdı.Eserleri 13 yy. Türkçesini göstermesi bakımından önemlidir.Gazel,kaside,mesnevi tarzında şiirler yazdı. Eserleri:Yusuf ü Züleyha: Divan edebiyatının ilk Yusuf ü Züleyha mesnevisidir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    79. Sayfa
    AHMET FAKİH (? -1252?)Tasavvuf edebiyatının öncülerindendir.Yaşamı ile ilgili bilgiler menkıbeleşmiştir.Hicaz’a gittiği hicaz dönüşü Kudüs’te 2 ay kaldığı biliniyor. Eserleri:Çarh-name: 100 beyitlik didaktik bir mesneviKitabu Evsafı Mesacidi’ş-Şerife: Kutsal toprakları anlattığı bu eser, gezi yazısı türünün bizdeki eski örneklerindendir. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    80. Sayfa
    14. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATISelçuklular döneminde Arapça ve Farsçaya artan ilgi azalmış; beylikler döneminde beyler (Karamanoğlu Mehmet Bey öncülüğünde) Türkçe yazmayı teşvik etmiştir.Eserlerde aruz ölçüsünün gittikçe daha başarılı kullanıldığı görülmektedir.Divanların sayısında artış olur; kaside, kıt’a, rubai gibi nazım şekillerinde Türkçe eser verilir.Yazma ve tercüme eserlerin türü ve konusunda çeşitlilik görülür: fabl (Kelile ve Dimne), dini-tasavvufî mesneviler, Aşk mesnevileri...Mesnevi sayısında bir artış görülür.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    81. Sayfa
    GÜLŞEHRÎ (1250-1335)Asıl adı Ahmed olan şair Gülşehri olarak bilinen Kırşehir’de yaşadığı için bu adla anılmıştır.Farsça ve Arapça öğrenmiş, ancak o, Türkçe yazmış, Türkçe söylemiştir.Ahi Evran’ın ölümünden sonra Ahilik postuna oturmuş; tekkesinde Mevleviliği yaymaya çalışmıştır.Gülşehrî, Anadolu Selçuklu Devleti'nin son devirlerinde, Sultan Veled, Yunus Emre, Âşık Paşa gibi Türkçe yazıp Türkçe söyleyen ozanlarımız arasındadır.Gülşehrî'nin Ahi Evran hakkında yazdığı bir risaleden başka, Onu Türk Edebiyatının Türkçeci, güçlü bir ozanı olarak tanıtan eseri Mantıku’t-Tayr olmuştur.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    82. Sayfa
    GÜLŞEHRÎ (1250-1335) Eserleri:Şiir: 7 gazelMantık’ut-Tayr: Feridun Attar’dan (Farsçadan) çevirdiği mesnevi; bu eserin aslına sadık kalmamış; Kelile ve Dimne’den ve Mesnevî’den de ilaveler yapmıştır. Gülşehrî, bu eserinde Türk diline hayrandır. Türkçenin Farsça ve Arapçadan üstün, tatlı bir uyuşumu olduğunu, bunu belirlemek için de bu eseri yazdığını söyler.Feleknâme: Farsça mesnevî style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    83. Sayfa
    KADI BURHANEDDİN  (1344-1398)Kayseri'de doğmuştur.Babasından ve devrin büyük alimlerinden ders aldı.Eretnaoğulları'na kadı sonra vezir oldu.1381'de Sivas'ta tahta çıktı. 18 yıllık sultanlığı savaşlarla geçti; bu mücadelelerde başı kesilerek öldürüldü.Çok hareketli, maceralı bir siyaset hayatı yaşarken bir yandan da fıkıh ilmi üzerine Arapça eserler yazdı.Arapça, Farsça, Türkçe şiirler de yazdı.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    84. Sayfa
    KADI BURHANEDDİN  (1344-1398)Duygusal hayatında da o kadar coşkun ve ateşlidir.Şiirlerinin çoğunu aruz, bir kısmı da heceyle yazmıştır.Şiirlerini Azeri Türkçesiyle yazdı.Lirizmden hoşlanan dünya zevklerine düşkün bir kişiliği vardır.Tuyuğ ve gazelleriyle tanındı.“Tuyuğ” nazım biçiminin en önemli temsilcisidir. Eserleri: Dîvân: Türkçestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    85. Sayfa
    AHMEDî ( 1334? - 1413 ) Eğitim amacıyla Mısır’a gittiği, dönüşte Kütahya’ya yerleştiği kaynaklarda yer alır. Bilim adamı (astronomi, tıp geometri...; fıkıh, hadis...) olarak yetiştiği halde şair ve hoşsohbet kişiliğiyle tanınmıştır.Devrinin en çok eser verimli şairlerindendir. Divan şiirinin ilk başarılı şairi kabul edilir. Söz sanatlarını ve halk dilini çok ince bir zevkle kullanmıştır.Din dışı (tasavvuf dışı) lirik şiirleriyle meşhur olan şair; tasavvufî şiirler de yazdı.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    86. Sayfa
    AHMEDî ( 1334? - 1413 ) Eserleri:Divânİskender-mâme: (mesnevi; edebiyat ve bilim tarihi açısından önemli, din, tıp, siyaset, ahlak, astronomi konularını içeren bilimsel bir eser) Cemşid ü Hurşit (mesnevi)Tervih-el Ervah: (tıpla ilgili mesnevi)style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    87. Sayfa
    SEYYİD NESİMÎ (?-1404?)Azeri sahasında yetişmiş bir şairdir.Dili oldukça sadedir. Tasavvufî ve lirik şiirleriyle meşhurdur.İran’da “Hurufilik” tarikatının savunucularından olan şair; Halep’te bu inancı yüzünden derisi yüzülerek öldürüldü.Divan şiiri nazım biçimleri yanı sıra yazdığı tuyuğlarla da meşhur olmuştur.Sonraki şairleri özellikle Bektaşi şairleri etkilemiştir.Hurufilik: Her şeyi harflerle açıklamaya çalışan bir tarikattır. Eserleri:Divan: TürkçeDivan: Farsçastyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    88. Sayfa
    ÂŞIK PAŞA (1272-1333)Yunus Emre’nin etkisi görülen şair, hem hece hem de aruz veznini kullandı.Âşık Paşa Garipname’yi bilinçli olarak Türkçe yazmış; edebî dilin Türkçe olması konusunda gayret göstermiştir.Anadolu Türkleri arasında tarikat şeyhi olarak tasavvufu yaymak için çalıştı.Mevlana’nın Mesnevi’de amaçladığını; Türkçe yazdığı Garipname adlı mesnevide yaptı. Eserleri:Şiirler: Türkçe yazılmış şiirleri sonradan derlenmiştir.Garipname: Türklere tasavvufu öğretmek amacıyla yazılmış bir mesnevidir. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    89. Sayfa
    15. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIAnadolu Türk birliğinin sağlanmış; İstanbul’un fethiyle Yükselme Dönemi başlamıştır.Padişahlar da şiirle ilgilenmişlerdir: (II. Murad: Muradî; Fatih: Avnî; II. Bayezıd: Adlî; Cem Sultan)Padişahların ilgi ve teşviki edebiyat ve sanatın gelişimine ivme kazandırmıştır.Şairler; İran şairleriyle boy ölçüşmeyi amaçladıklarından şiir dilinde Arapça ve Farsça sözcüklerin sayısı artmıştırSadeleşmeyi savunan “Türk-i Basit”çilerin Türkçe sözcüklerle şiir yazma çabası cılız bir hareket olarak kalmıştır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    90. Sayfa
    15. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATINesirde; halkın yararlanması amacıyla yazılan tarihî, dinî ve ahlakî eserlerde sade bir dil kullanılırken sanat yapma amacıyla yazılan eserlerde ise, (Sinan Paşa-Tazarruname) sanatkârane bir dil kullanılmıştır.Mesnevi ve hamse sayısında artış olmuştur.İlk şairler tezkiresi yazılmıştır: Ali Şir Nevaî - Mecalis’ün NefaisAnı Türünün ilk örneği verilmiştir: Babürşah - Babürnamestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    91. Sayfa
     ALİ ŞİR NEVAİ (1441-1501) Büyük bir devlet adamı ve büyük bir edebiyatçıdır. Çağatay edebiyatının en önemli şairidir. 30’a yakın eser vermiş önemli bir şairdir. Bilinçli bir dil milliyetçisidir.Birçok Divan şairini etkilemiştir.Türk edebiyatında “hamse”(beş mesnevi) sahibi ilk şairdir.Sultan Hüseyin Baykara’nın okul arkadaşı olan şair onun vezirliğini de yapmıştır.Düz yazıları da vardır. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    92. Sayfa
     ALİ ŞİR NEVAİ (1441-1501) Eserleri:Muhakemetül-lûgateyn (Farsça): Türkçe ile Farsçayı karşılaştırarak Türkçeyi üstün tutmuştur. Eseri, o dönemde Türkçenin ikinci plâna itilmesine tepki olarak ve yeni yetişen şairlere Türkçenin de üstün bir şiir dili olduğunu kanıtlamak için yazmıştır.Divan: (3’ü Türkçe 1’i Farsça olmak üzere 4 adet)Mecalisü’n-Nefais (İlk şairler tezkiresi)Mizanül-Ezvan (Vezinlerin terazisi)Mahzen’ül –Esrar (Sırlar Hazinesi) Mantıku’t Tayr (Kuşların dili) style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    93. Sayfa
    ŞEYHÎ ( ? - 1431? ) Asıl mesleği de hekimlik olan şairin adı Hekim Sinan’dır.İran'da tasavvuf ve tıp eğitimi almıştır. Şeyhi, Anadolu'da Divan Edebiyatı'nın kurucularından sayılır. Kuvvetli bir tasavvuf kültürü aldığı halde tasavvuf dışı şiirler de yazmıştır. Gazelleri ile de bilinen şair asıl şöhretini mesnevisiyle sağlamıştır. Türkçe, bütün incelikleriyle onun elinde edebî bir dil haline gelmiştir. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    94. Sayfa
    ŞEYHÎ ( ? - 1431? ) Eserleri:Divan: Gazelleri önemlidir. Husrev ü Şirin: (mesnevi)Harname: 126 beyitlik küçük bir mesnevidir. Şair, Çelebi Sultan Mehmet'i tedavi etmiş ve buna karşılık ona Tokuzlu köyü tımar olarak verilmiş; ancak bu tımarın eski sahipleri tarafından soyulmuş, bundan çok etkilenip ünlü mesnevisi Harnâme'yi yazmıştır. Harname (eşek-name), olmayacak umutlara kapılan, sonunda elindekileri de yitiren kişileri yermek için yazılmış bir hicivdir. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    95. Sayfa
    AHMET PAŞA (?- 1497)“Şairler Sultanı” unvanı almış, büyük bir şairdir.Fatih’in sohbet arkadaşı, veziri ve hocasıdır.Fatih’le araları açılan şair; “kerem” redifli kasidesiyle idamdan kurtulmuştur.Zarif ve nüktedan biridir.Beğendiği şiirlere çok güzel nazireler yazmıştır.Türkçeyi bilinçli, iyi ve ölçülü bir şekilde kullandı.Şiir içinde düşürdüğü tarihlerle (ebced hesabı) bu işi sanat hâline getirdi.Şiirleriyle birçok şair etkilemiştir.Din dışı konularda eser verdi. Tek eseri Divan’ıdır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    96. Sayfa
    NECATÎ BEY (? -1509)Kastomonu’da nakkaşlık yaparken yazdığı şiirlerle tanındı.Ünü saraya kadar ulaşınca Fatih tarafından saraya alınıp katiplik görevine getirildi.İçten ve duygu yüklü gazelleri meşhurdur.Eğitim seviyesi çok yüksek olmayan şair sade halk Türkçesiyle şiirler yazmıştır. Şiirlerinde, deyim ve atasözlerinden yararlanmıştır. Dili yönüyle kendinden sonraki Fuzuli ve Bakî gibi büyük şairleri etkilemiştir. Tek eseri Divan’ıdır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    97. Sayfa
    SÜLEYMAN ÇELEBİ (1351-1422) İyi bir eğitim aldı; Bursa Ulu Câmi’nin baş imâmlığına getirildi. İranlı bir vâizin Hz. Muhammed ile Hz. Îsâ arasında bir farkın olmadığını iddia etmesi üzerine “Vesîlet-ün-Necât”ı yazdı. MEVLİD [Vesîlet-ün-Necât (Kurtuluş Yolu)] Hz. Muhammed'in diğer peygamberlere göre bütün üstünlüklerini, en güzel sözcükler ve en vecîz ifâdelerle anlatmıştır.Eserde, lirizm ve öğreticilik iyice kaynaştırılmıştır.Arûz vezni ile yazılmıştır.Titiz bir çalışmayla, mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır.Türk edebiyatında “mevlid” çığırını açıp bu türün en meşhur eseri olmuştur.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    98. Sayfa
    SÜLEYMAN ÇELEBİ (1351-1422) Mevlid günümüzde de büyük bir ilgiyle okunmakta/dinlenilmektedir. Mevlid şu bölümlerden oluşur: 1. Münâcaat (Allahü teâlâya yalvarma), 2. Velâdet (Peygamberimizin doğumu), 3. Risâlet (Peygamberliğin bildirilişi), 4. Mîrâc (Göklere çıkışı, Cennet'i ve Cehennem'i görmesi), 5. Rıhlet (Peygamberimizin vefâtı) 6. Duastyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    99. Sayfa
    16. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIDivan edebiyatı zirveye çıkmıştır.Fars edebiyatının etkisi azalmıştır.Şairler; taklitten kurtulup özgünlüğe erişmiştir.Biçim ve içerikte bazı yerli öğeler oluşturmuşlardır.Cılız bir hareket de olsa, Edirneli Nazmî, Tatavlalı Mahremî’nin başını çektiği Türk-i Basit cereyanı ortaya çıkmıştır. Nesir dilinde basit, orta, süslü olmak üzere üç yol takip edilmiştir.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    100. Sayfa
    16. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIAnadolu sahasında yazılan ilk tezkire örneği verilmiştir: Edirneli Sehi Bey: Heşt BehiştFuzûlî, Hayâlî, Bâkî, Bağdatlı Ruhî ve Zâtî gibi şairler; Sehi Bey, Âşık Çelebi, Latifî gibi tezkireciler yetişmiştir.style.visibilitystyle.visibility

    101. Sayfa
    BAKÎ (1526-1600) Asıl adı Mahmut Abdülbaki olan şair, İstanbul'da doğmuştur. Babası Fatih Camii müezzinlerindendir. İyi bir eğitim alıp müderris olan Baki, Kanunî döneminde saraya girmiş; kadılık, kazaskerlik gibi görevlerde bulunmuş; çok istemesine rağmen “Şeyhülislam” olamamıştır.Sultanü'ş-Şu'ârâ (Şairlerin Sultanı) olarak anıldı. Dünya zevkini, hayattan kâm almayı prensip edinmiştir.Şiirlerinde tasavvufa hiç yer vermeyip aşk, tabiat, zevk, eğlence, neşe, devrin zenginliği... gibi konuları işledi.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    102. Sayfa
    BAKÎ (1526-1600) Sözcük seçiminde titiz davranıp söyleyiş güzelliğine önem vermiştir. Ses ahengini sağlamıştır.Şiirin iç ve dış yapısında Kanunî devrinin ihtişamını duyurmuştur.Halk söyleyişlerine yer vermiş; temiz bir dil kullanmıştır.Söz sanatlarını da başarıyla kullanmıştır.Kendinden sonraki şairleri etkilemiştir. Eserleri:Divan: Rindane gazelleri ve Kanunî Mersiyesi meşhurdur. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    103. Sayfa
    FUZULÎ (1495-1556) Gerçek adı Mehmed bin Süleyman’dır.Kerbelâ’da (Bağdat) yaşamış, türbedarlık yapmıştır. İyi bir eğitim görmüş, Arapça ve Farsçayı öğrenmiştir.Yaşamı sıkıntılar içinde geçmiştir.Din alanında ve mantık ve matematik gibi bilimsel konularda kendini yetiştirmiştir.İlimsiz şiiri temelsiz duvara benzetir.Eserlerini Azeri lehçesiyle yazmıştır.Divan şiirin en büyük ve en lirik şairi kabul edilir.Şiirlerinde Tasavvuf, aşk ve ıstırabı işleyen şair; rindâne gazelleriyle meşhur oldu.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    104. Sayfa
    FUZULÎ (1495-1556) Mecazî aşkı bırakıp hakikî aşkın peşine düşer. Aşk acısından hoşnut olup derdinin dermanının dert olduğunu söyler; vuslatı istemez. Tekke ve Divan şairleri kadar halk şairlerini de etkilemiştir. Eserleri:Divan: Fuzûlî Divanı, Türkçe Divan, Farsça Divan Leylâ vü Mecnun: Türk edebiyatının en meşhur mesnevisidir.Şikâyetname: Hiciv türünde yazdığı bir mektuptur. Diğerleri: Hadikatüs-Süeda, Beng ü Bade, Sakîname (Heft Cam), Tercüme-i Hadis-i Erbain, Rind ü Zahid, Sıhhat ü Maraz, Muamma Risalesi, Matlaul-itikad...style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    105. Sayfa
    BAĞDATLI RUHÎ (?- 1605)Asıl adı Osman olan şair Bağdat'ta doğdu; birçok yeri gezdi, Şam’da öldü.Tasavvufa şiirlerinde yer verdi.Fuzulî’nin etkisinde kalmıştır. Gazel ve kasidelerinde rindâne ve aşıkâne bir hava görülür.Dili sade ve gösterişten uzaktır Sosyal aksaklıkları işleyen Terkib-i Bend’i en önemli eseridir. Bu esere Ziya Paşa, M. Naci gibi birçok şair tarafından nazire yazıldı. Eseri:Divan: Gazel, kaside, terkib-i bentstyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    106. Sayfa
    17. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIOsmanlı Devleti duraklama devrine girmiştir.Ekonomik, sosyal, siyasi çalkantılar; dış ilişkilerde bozulmalar görülmüştür. Edebiyat ve sanat önceki yıllara göre daha ileri bir düzeye ulaşmıştır. Osmanlı şairleri, İranlı şairlerle rahatlıkla boy ölçüşebilecek duruma gelmiştir.Gazel ve kasidede Nef’î, Nabî, Şeyhülislam Yahya, Nail-î Kadim; bilim alanında Katip Çelebi; Tarih alanında Peçevî, Naima; gezi alanında Evliya Çelebi; düz yazıdaysa bu yüzyılda Nergisî, Veysî gibi kimseler öne çıkmıştır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    107. Sayfa
    NEF’Î (1575-1633)Erzurum’da doğan şairin asıl adı Ömer’dir.İyi bir medrese eğitimi aldı; Arapça ve Farsça öğrendi.İstanbul’da; çeşitli devlet görevinde bulundu; ancak hicivleri nedeniyle hiçbirinde tutunamadı. Sert kişiliği, onu çağının en büyük hicivcisi yapmış; zamanın vezirlerinden Bayram Paşa’yı, hatta IV.Murat’ı hicveden şiirleri hayatına mal olmuştur.Hicvin en ve kasidenin en büyük şairidir. Överken göklere çıkaran yerince de yerin dibine batıran abartılı bir üslubu vardır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    108. Sayfa
    NEF’Î (1575-1633)Sağlam bir tekniği, ağır bir dili, cesur bir söyleyişi vardır. Şiirde sözün gücüne, söyleyiş ve ses unsuruna önem verdi. Eserleri:Divan: Türkçe Dîvân, Farsça DîvânSiham-ı Kaza (Kader Okları): Hicivlerini topladığı eseristyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    109. Sayfa
    NABÎ (1642 - 1712) Asıl adı Yusuf olan şair; Urfa’da doğdu, İstanbul’da öldü. İyi bir öğrenim görmüştür. Divan şiirine öğretici bir boyut kazandırmıştır.Atasözlerinden ve hikmetli sözlerden yararlanmıştır. Yaşadığı altı padişah devrinin sosyal zaaflarını görmüş, toplumcu bir şair duyarlılığıyla çağın aksaklıklarını sade ve ince bir dille yermiştir.Halkın ruh haline tercüman olan, toplum hayat ve psikolojisine bağlı hakîmâne (didaktik) gazeller yazdı.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    110. Sayfa
    NABÎ (1642 - 1712) Nabî ekolü olarak da bilinen hikemi şiirin öncüsü ve en kuvvetli temsilcisi olmuş; birçok şairi etkiledi.Sanatta açıklık taraftarı olan şair; güzelden çok doğrunun peşine düşmüştür. Eserleri:Divan: Hakîmâne gazelleri önemliMesnevî: Hayriye (dini ve ahlaki öğütler), Hayrâbâd, Surname... style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    111. Sayfa
    18. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIOsmanlı Devleti’nin Gerileme Devrine girmiştir.Kültür ve sanatta ilerlemeler görülmüştür.İstanbul, kültür ve sanat merkezi olarak etkinliğini sürdürmüştür.Klâsik şiir belirli kalıplar içerisinde son arayışlarını yaptı. Özellikle Nedim gazel, kaside ve şarkı; Şeyh Gâlip ise gazel ve mesnevî türünde başarılı eserler ortaya koydu. Koca Ragıp Paşa hikemî şiirler yazdı.Düz yazıda; Yirmisekiz Mehmet Çelebi (Sefaretname), Aziz Efendi eserler verdi. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    112. Sayfa
    18. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIMahallileşme (yerlileşme) akımı etkili oldu.Bu yolla dilde bir dereceye kadar sadeleşme görüldü. İstanbulluların dili, deyimleri, sözleri şiire girdi. Lâle Devrinin eğlenceleri, yaşantısı şiire yansıtıldı. Bazı divan şairleri, koşma, türkü gibi nazım biçimlerini kullandı. Bazı halk şairleri de divan şairlerinden etkilendi. style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    113. Sayfa
    NEDİM (1680-1730) Asıl adı Ahmet’tir. İstanbullu şairlerimizdendir.İyi bir medrese eğitimi almıştır. Şiirleriyle devlet büyüklerinin ve özellikle de III. Ahmed'in takdirini kazanmıştır. Patrona Halil isyanı sırasında ölmüştür.Nedim, İstanbul'un eğlence dünyasının ve Lale Devri’nin güzelliklerinin şairi olarak yaşamış ve yaşadıklarını şiirleştirmiştir. Dinî konulara hiç yer vermemiştir.Halk ruhunu, deyimlerini, zevkini, coşkusunu, İstanbul’u ve İstanbul Türkçesini şiirlerine yansıtan şairin; yalın, açık, musikili ve akıcı bir dili vardır. style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    114. Sayfa
    NEDİM (1680-1730) Gazel şairi olan Nedim şarkıda da en önemli isimdir.Söz sanatlarını başarıyla kullanıp dilde ve nazım biçimlerinde yenilikler denemiştir. Divan edebiyatının katı kurallarının dışına çıkarak mahallileşme cereyanını başlatmıştır. Hece ölçüsüyle bir türkü de yazmıştır. Birçok şairi etkilemiştir. Eseri:Divan style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    115. Sayfa
    ŞEYH GALİP (1757-1799) İstanbul'da doğdu, yaşadı ve öldü.Galata Mevlevihanesi şeyhliğini sekiz yıl yürüttü.Çok genç yaştayken güçlü bir şair ve geniş kültürlü bir aydın olarak tanındı. Henüz 24 yaşındayken divan sahibi olan şair, 26 yaşlarında Türk edebiyatında mesnevi türünün en başarılı örneklerinden biri sayılan "Hüsn ü Aşk" adlı eserini tamamladı. Hayal gücünün zenginliği ve hayallerinin özgünlüğüyle diğer Divan şairlerinden ayrılır.Divan edebiyatının son büyük üstadıdır.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    116. Sayfa
    ŞEYH GALİP (1757-1799) Sebk-i Hindî tarzının temsilcisidir.Dili süslü, musukili ve ağırdır. Eserleri:DivanHüsn ü Aşk: Tasavvuf sembolleriyle örülü “alegorik” bir mesnevîdir. Devir nazariyesini, Allah aşkını, tarikat felsefesini bu eserinde işlemiştir. Hüsn-i mutlak olan Allah’ı ve onun güzelliğini bulma yolundaki âşığın başına gelebilecekleri anlatmıştır.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    117. Sayfa
    19. YÜZYIL TÜRK EDEBİYATIOsmanlı Devleti parçalanmaya devam etti.Bütün çabalara rağmen edebiyatta büyük atılımlar yapılamadı. Belirli nazım biçimleri içinde belirli konular, redifler ve uyaklar içerisinde sıkışıp kalındı. Teknik, içerik ve estetik bakımından örnek alınabilecek gazeller ve beyitler yazılsa da Divan şiiri son günlerini yaşadı.Enderunlu Vasıf ve Keçecizâde İzzet Molla, Leskofçalı Galip, Yenişehirli Avni ve Seyhülislam Arif Hikmet gibi şairler yetişti.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    118. Sayfa
    KEÇECİZADE İZZET MOLLA (1785-1829)Divan şiirinin Tanzimat'tan önceki son üstadıdır. Edebî kültürü çok güçlüdür; Nef’î, Nedim ve Şeyh Gâlib ve Fuzûlî'nin etkileri görülür.Kaside, gazelde ve mesnevide çok başarılı örnekler verdi.Hece vezniyle bazı türküler de yazmıştır. Eserleri:Mihnet-i KeşanGülşen-i Aşk (mesnevi)style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    119. Sayfa
    ENDERUNLU VASIF (1759 – 1810)Zamanının çok okunmuş, çok sevilmiş bir şairidir. Halk söyleyişlerini, hattâ kadınlara özgü dili kullanmıştır.Eski kuralların dışına çıkıp yenilikleri denemeye çalışmıştır.İstanbul'un halk şivesiyle yazdığı birçok şarkısı bestelenmemiştir.Basitliğe düşen şairin şiirleri teknik olarak kusurludur.style.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    120. Sayfa
    www.nedir.orgYeni nesil sözlük projesistyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibility

  • 0
    Önizleme: 10 ay önce

    Divan Edebiyatı Nedir Özellikleri Önemi Örnekleri Sunusu

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATIİSLAMİ DÖNEM TÜRK EDEBİYATIwww.nedir.orgstyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotation

    2. Sayfa
    Ö n e m l i Ö z e l l i k l e r i Şiirde aruz ölçüsü kullanılmış. Dil; Türkçe, Arapça ve Farsça sözcüklerden oluşan “Osmanlıca”dır Şairler anlatıma (üslup) çok önem vermişler . Her konuda kurallar vardır. Kendi içinde mazmunlardan oluşan bir mecaz sistemi vardır. Soyut kavramlar anlatılmıştır. Sosyal problemler anlatılmamıştır. Bir övgü edebiyatıdır. Sevgiliye ve Sultana sitem önemli bir yer tutar. Konular: Aşk, güzellik, güçlülük, yaşama sevinci, kadın, şarap, maddi ve manevi sarhoşluktur.www.edebiyatogretmeni.net www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibility

    3. Sayfa
    Ö n e m l i Ö z e l l i k l e r i Her şair sevgilisinden şikayetçidir. Hiçbir şair sevgilisine kavuşmak istemez. Şairler aşk acısı çekmekten mutludurlar. Bütün şairler aynı sevgili tipini çizer. Nazım birimi beyit ve benddir. Şiirlerin başlığı yoktur.( kaside ve mesnevi hariç ) Her şair divan hazırlamak için uğraşmıştır. Divan hazırlamayanlar şair sayılmamış. Nesir alanında da eserler verilmiştir. Divan şiirinde beyitler arasında konu bütünlüğü yoktur. Göz için kafiye anlayışı benimsenmiş.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_xppt_yppt_ystyle.visibility

    4. Sayfa
    Divan Şiiri Nazım BiçimleriAraplardan GelenlerGAZELKASİDEKIT’AMUSAMMATFarslardan GelenlerMESNEVİRUBAİTürklerden GelenlerTUYUGŞARKIwww.nedir.orgstyle.visibility

    5. Sayfa
    Divan edebiyatı nazım biçimleri kullanılan nazım birimlerine göre iki bölümde incelenirBeyitlerle Kurulanlar GAZEL KASİDE MESNEVİ KIT’A MÜSTEZATBendlerle KurulanlarTek Bendden Oluşanlar RUBAİTUYUGÇok Bendden OluşanlarMURABBATERKİB-İ BENDTERCİ-İ BEND Ne tende can ile sensiz ümid-i sıhhat olur. Ne can bedende gam-ı firkatinle rahat olur.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    6. Sayfa
    BEYİTLERLE KURULAN NAZIM BİÇİMLERİG A Z E L Genellikle sevgi, aşk, güzellik, kadın ve içki konuları işlenir. ( Düşünceye yönelik felsefi ve öğretici konuları işleyenleri de vardır.) En az 5 en çok 15 beyitten oluşur. İlk beyitine “matla”, son beyitine “makta” denir. En güzel beyitine “beyt’ül gazel” , bütün beyitlerinde aynı konu işlenen- lere “yekahenk gazel” denir. Kafiyelenişi: ---- a ----b ----c ---- a ----a ----a Konu bakımından Halk şiirindeki “ koşma”ya benzer. En ünlü gazel şairleri: FUZULİ, BAKİ, NAİLİ, NEDİM…www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    7. Sayfa
    K A S İ D E Ünlü kişilerin övüldüğü şiirdir. Gazel gibi kafiyelenir. Sanatçıları: NEF’İ, BAKİ, FUZULİ, NEDİM Aşağıdaki gibi belli bir yazılış kuralı (bölümleri) vardır. Nesib-Teşbip : Tasvir yapılır. Girizgah : Asıl konuya girilir Methiye : Esere konu olan kişi övülür. Fahriye : Şairin kendini övdüğü bölümdür Tegazzül : Araya alınan gazeldir. Taç : Şairin adının geçtiği bölümdür. Dua : Allah’a, Peygamber’e dua edilir. www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    8. Sayfa
    K A S İ D E Kasideler işledikleri konulara göre şu adları alır: TEVHİD: Allah’ın bir olduğunu ve yüceliğini anlatır. MÜNACAAT: Allah’a yalvarıp yakarmak için yazılır. NAAT: Hz. Peygamberi ve dört halifeyi öven şiirler. MEDHİYE: Devrin önde gelen kişilerini öven şiir. HİCVİYE: Yöneticileri yermek için yazılan şiir. MERSİYE: Tanınmış birinin ölümüyle yazılan şiir. BAHARİYE: Baharın güzelliklerinin anlatıldığı şiir. IYDİYE: Bayramları anlatan şiir. CÜLUSİYE: Padişahın tahta çıkışını anlatan şiir.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    9. Sayfa
    M E S N E V İ Bugünkü hikaye ve romanın, sözlü edebiyat dönemindeki destanın divan edebiyatındaki karşılığıdır. Divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir. Savaş, aşk, din, ahlak, menkıbeler… gibi birçok konu işlenir. Her beyiti kendi arasında kafiyelenir : ---- a ---- b ---- c ---- a ---- b ---- c Divan şiirinde bir şairin beş mesnevisine “hamse” denir. ( Fuzuli, Ali Şir Nevai hamse sahibidir) En tanınmış mesnevilerimiz: Aşk konulu > Leyla vü Mecnun ( Fuzuli), Hüsn ü Aşk (Şeyh Galip) Mizahi > Harname ( Şeyhi) Bir şehri anlatan > Şehrengiz ( Taşlıcalı Yahya) Dini ve Tasavvufi > Mevlit ( Süleyman Çelebi) Ahlaki ve Öğretici > Hayriye ( Nabi ), Kutadgu Biligwww.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    10. Sayfa
    K I T’ A Bir nükte, bir yergi, bir düşünce gibi özel konular işlenir. En az iki en çok on iki beyitten oluşur. Beyitler arasında konu birliği vardır. Şair mahlasını kullanmaz. Kafiye düzeni: ……a ……c …….ç ……b ……b ….…bM Ü S T E Z A T Uzun ve kısa mısralardan oluşan müstezat, gazelin özel bir biçimidir. Uzun mısradan sonra gelen kısa mısraya “ziyade” denir. Aşk, şarap konularının yanında din ve felsefe konularında da yazılır.Bülbül yetişir bağrımı hun etti figanın Zapt eyle dehanın Hançer gibi deldi yüreğim tiğ-ı zebanın Te’sir-i lisanınwww.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    11. Sayfa
    BENDLERLE KURULAN NAZIM BİÇİMLERİTEK BENDDEN OLUŞANLARR U B A İ Tek dörtlükten oluşur. Aruzun özel kalıplarıyla yazılır. Kafiye düzeni:a-a-x-a Dizeler arasında anlam birliği vardır. Daha çok felsefi konular, aşk, şarap, din, tasavvufla ilgilidir. En büyük ustası İranlı Ömer Hayyam’ dır. Türk edebiyatında : Yahya Kemal, Arif Nihat AsyaT U Y U G Türk şairleri tarafından bulunmuştur. Rubai’ye benzer. Önemli şairleri: Ali Şir Nevai, Kadı Burhanettin, Nesimi Halk şiirindeki “maniye” benzer. Azeri ve Çağatay edebiyatında gelişmiştir. www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    12. Sayfa
    ÇOK BENDDEN OLUŞANLAR(MUSAMMATLAR)M U R A B B A En az 3, en çok 7 bendden oluşur. Kafiye düzeni: a b c a b c a b c a a a Övgü, yergi, dini ve öğretici konular işlenir. Namık Kemal bu türde çok başarılıdır.Ş A R K I Aşk ve güzellik konusunu işler Bestelenmiş şiirlerdir. Halk edebiyatı etkisiyle özellikle koşmaya ve türküye benzetilerek oluşturulmuştur. Nedim öncülüğünü yapmıştır. Türklerin oluşturduğu bir türdür.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    13. Sayfa
    TERKİB-İ BEND Bend satısı 5-10 arasında değişir. Her bend 10-20 dizeden oluşur. Gazeldeki gibi kafiyelenir. Her bendin sonunda “vasıta beyiti” bulunur. Her bendin sonunda değişir. Bendler, beyitlere ayrılabilir. Felsefi ve sosyal düşünceler, zamandan yakınmalar, ağıtlar konusunu oluşturur. Bağdatlı Ruhi, Ziya Paşa bu türün ustalarıdır.TERCİ-İ BEND Biçim yönünden “terkib-i bend” e benzer. Vasıta beyiti bendlerin sonunda değişmez. Daha çok dini konular işlenir. Ziya Paşa bu türle tanınmıştır.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    14. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATINDA NESİR Divan edebiyatında nesir, şiirden daha az gelişmiştir. Bunda düzyazının edebi ürün sayılmaması nın etkisi büyüktür.Nesir TürleriMünşeat: Mektup ve düzyazı örnekleridir.2. Tarih: Dönemin tarihi olayları anlatılır.3. Siyer: Peygamberimizin hayatı ve savaşları anlatılır.4. Tezkire: Çeşitli sınıflardan meşhur insanların biyografileri verilir.5. Surname: Büyük düğün törenleri anlatılır.6. Gazavatname: Büyük kahramanların savaş hikayeleri anlatılır.7. Seyahatname: Gezi yazılarıdır.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_h

    15. Sayfa
    Divan Nesri Üç Bölümde İncelenir1. Sade Nesir: Türkçe bir anlatımla halkı bilgilendirmek için yazılır. Genel olarak tefsir ve hadis kitapları, dini ve tasavvufi eserler, menakıpnameler, destan niteliği taşıyan eserler bu türde yazılır.Mercimek Ahmet > KabusnameSehi Bey > Heşt BehiştKatip Çelebi, Evliya Çelebi2. Süslü Nesir: Ustalık göstermek amacıyla yazılmış, yabancı sözcük ve tamlamalarla yüklü, söz ve anlam sanatlarıyla yüklü,uzun ve zor anlaşılır bir nesirdir. Sinan Paşa > Tazarruname Fuzuli > Şikayetname Veysi, Nergisi, 3. Orta Nesir: Halkın konuştuğu dilden ayrılmış, yer yer süslü nesrin özelliklerini taşımakla beraber; amacı, anlatmak istenileni anlaşılır biçimde ortaya koymaktır. Ustalık göstermek düşünülmez Öğretici amaç taşıyan bilim ve kültür konularında yazılmış eserler bu türdendir. Aşıkpaşazade > Tevarih-i Al-i Osman Naima > Naima Tarihi Silahtar Mehmet Ağa, Mütercim Asımwww.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_y

    16. Sayfa
    DİVAN EDEBİYATI SANATÇILARIHOCA DEHHANİ SEYYİD NESİM AŞIK PAŞAKADI BURHANETTİN 13.yy’da yaşamıştır.Horasan Türklerindendir. İran edebiyatı etkisiyle din dışı şiirler yazdı. Divan edebiyatının ilk şairi olarak kabul edilir. Şiirlerinin en önemli teması aşktır. Farsa’ça bir Selçuk Sehnamesi yazdığı da söylenir. 14.yy’da tasavvuf alanında şiirler yazan Seyyid Nesim’i görürüz. Eserlerinde Azeri Türkçesini kullanmıştır. Dili oldukça sadedir. Şiirleri son derece liriktir Divanı vardır.Tuyuğları önemlidir. Tasavvuf inancından yola çıkarak “enel hak” (ben Tanrıyım) dediği için Halep’te derisi yüzül- müştür. Anadolu Türkleri arasında Tasavvufu yaymak için uğraşmıştır. Yunus’un etkisinde kalmış, hem aruzla hem de heceyle şiirler söylemiştir. En önemli eseri Türklere tasavvufu öğretmek için yazdığı “ GARİBNAME “ dir. Eğlenceye düşkün, adil, cömert,bilgin, şair bir hükümdardır. Dili Azeri Türkçesinin özelliklerini taşır. Aruz kusurlarına çokça rastlanır. “Divan”ı vardır.Gazel ve tuyuglarıyla tanınmış.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    17. Sayfa
    AHMEDİ Din dışı şiirler yazmıştır. Şiirleri liriktir. Divan edebiyatını geliştiren şairdir. İran edebiyatının güzelliklerini edebiyatımıza aktar- maya çalışmıştır. Aruzu ustalıkla kullanmıştır. Büyük bir “DİVAN”ı, “İSKENDERNAME” ve “CEŞİD Ü HURŞİD” adlı eserleri vardır.ALİ ŞİR NEVAİ Büyük bir devlet adamı ve büyük bir edebiyatçıdır. Muhakemet’ül Lügateyn adlı eserinde Türkçeyle Farsçayı karşılaştırarak Türkçenin daha üstün bir dil olduğunu söyler. Türk dilini yabancı kelimelerden koruma ister. Türk dil kurumunu kurmaya çalışmış ve bu amaçla şiirleri yazmıştır. Çağatay lehçesini kullanmıştı. 5 Mesneviden meydana gelen hamse sahibidir. Düz yazıları da vardır. MAHZEN’ÜL ESRAR ,MECALİS’ÜN NEFAİS, MİZAN’ÜL EZVANAHMET PAŞA Fatih Sultan Mehmet’in öğretmenidir. Devrinde “şairler sultanı” olarak bilinir. Zarif söyleyişleri olan nüktedan biridir. Bir ara zindana atılmış yazdığı “kerem” redifli gazel oradan kurtulmasını sağlamış. Eserlerinde sağlam bir mısra yapısı vardır. Dili ve mecazları kullanışı devrinin şairlerinden üstündür. Günlük sorunları işlemiş, aruzu Türkçeye ustalıkla uyarlamış.NECATİ BEY Şiirlerinde atasözlerine yer vererek Divan edebiyatı- nda mahallileşme akımını başlatmış. Divan şiirine millilik ve ulusal zevk getirmiştir. Açık yapmacıksız bir Türkçeyle derin anlamlar söyle- miş. Kastamonu’da nakkaşlık yaparken tanınmış ve saraya çağrılmıştır.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    18. Sayfa
    SÜLEYMAN ÇELEBİ FUZULİ NEF’İ İyi bir eğitim alarak yetiştiği eserlerinden anlaşılmaktadır. Yıldırım Beyazıt zamanında Ulu Cami’de imamlık yapmıştır. Şairin tek eseri Vesilet’ün Necat (Mevlid)’tır. Süleyman Çelebi Mevlidi Hz. Muhammed’in diğer peygam- berlerden üstün olduğunu ifade etmek için yazmıştır. Mevlid XV. yy Batı Türkçesinin gramer ve ses özelliklerini bütün yönleriyle göstermesi bakımından da önemli bir e- serdir. Divan edebiyatının en büyük şairidir.Kerbela’ da yaşamıştır.Türbedarlık yapmış iyi bir eği- tim görmüştür. Şiirlerin Azeri Türkçesi ile yazılmıştır,Dönemine göre dili sadedir.Gazel şairi olarak bilinir. Şiiri bir ilim işi olarak görür.İlimsiz şiiri temasız duvara benzetir. Şiirde tasavvuf önemlidir. Diğer önemli konu aşktır..Günlük yaşamdan bahsetmemiştir. Şiirlerindeki aşk ilahi aşktır. Türkçe Divan, Farsça Divan, Şikayetname, Beng ü Bade, Leyla vü Mecnun Padişahlara ve ileri gelenlere yazdığı kaside- leri ve hicivleriyle tanınır. Ölçüsüz biridir.Övdüğünü göklere çıkarır, kötülediğini yerin dibine sokar. Kasideleriyle tanınır. Dili süslü ve sanatlıdır.Dilini çok iyi kullanır. Hicivlerini “Siham-ı Kaza” isimli eserinde toplar . Şiirlerindeki ahenk ve musuki onu diğer şairlerden ayırır. ŞEYHİ Germiyanoğulları ve Osmanlı saraylarında bulunmuş devlet büyüklerine kasideler sunmuştur. Padişahtan aldığı tımarın verilmemesi üzerine” Harname”yi yazmıştır.İkinci Murat’a sunduğu söylenir. Harname dışında “Hüsrev ile Şirin” adlı mesnevisi vardır. Tasavvufun etkisindedir. Çağının Türkçesini büyük ustalıkla kullanmıştır.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    19. Sayfa
    SİNAN PAŞABAKİ (ŞAİRLER SULTANI) NABİ KATİP ÇELEBİ İyi bir Medrese eğitimi görmüş ve çeşitli medreselerde müderrislik yapmıştır. Şiirlerde tasavvufa yer vermemiştir. Aşk,tabiat ve devrinin ihtişamı şiirlerinde yer alan başlıca konulardır. Gazel türünün tanınmış şairlerindendir Dili kullanmada başarılıdır. Ahenkli,akıcı,zevkli bir dili vardır. Söz sanatlarını başarıyla kullanır. İstanbul şivesini eserlerinde yansıtmış. Osmanlı şiir dili onunla zengin ve klasik bir dil haline gel- miştir. Divan, Fezail Mekke, Kanuni Mersiyesi Süslü nesir yazarıdır. En önemli eseri “Tazarruname”dir.(Tasavvufi bir eserdir.) Şiir ile düşünceyi birleştiren şair olarak görülür. Şiirlerinde hikmetli sözlere atasözleri yer vermiştir. Kötülükleri, fakirliği ve mevki düşkünlüğünü eleştirir. Dili akıcıdır. Şiirlerde toplumun düzensizliklerini, hayatın; kişiyi kötülük- lere götüren yönlerini göstermeye çalışmıştır. Hayriye,Hayrabat adlı iki didaktik mesnevisinin yanında Tüfetül Haremyn ve Minşeat adlı kitapları da vardır. Divan edebiyatında hikmetli ve öğretici şiir devrini başlatmış. Tanınmış tarih ve coğrafya bilginidir. “Mizanü'l-Hakk fi İhtiyari'l-Ahakk'da” da din bilgilerinin tartıştıkları konular hakkında düşüncelerini açıklar. Tarih alanındaki yapıtlarının ilki Arapça Fezleke'dir. Dört bölümden oluşan kitapta tarihin anlamı, konusu ve yararı anlatılır. Arapça Fezleke'nin devamı niteliğindeki Türkçe Fezleke 1591-1654 arasındaki olayları anlatan bir Osmanlı tarihidir. Tuhfetü'l-Kibar fi Esfari'l-Bihar'da kuruluş döne- minden 1656'ya kadar Osmanlı denizciliğini anlatır. Cihannüma, Batı kaynaklarını Osmanlı coğrafya- cılığına tanıtması bakımından büyük önem taşır. www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    20. Sayfa
    EVLİYA ÇELEBİ NEDİM ŞEYH GALİP İzmit, Trabzon ve Girit yolculuklarına çıkan Evliya Çelebi, 50 yıl boyunca Avusturya, Hicaz, Mısır, Sudan, Habeşistan, Dağıstan gibi ülkelerde dolaştı. Seyahatname edebiyatımızın gezi türünden ilk ve en büyük eseridir. Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde gezip gördüğü yerleri kendi üslûbu ile anlatmak- tadır. Olaylara çoğu defa alaycı bir tavırla yaklaşan Evliya Çelebi, bazen naklettiği olayları renklendirmek amacıyla uydurma haberler ve olaylar da ortaya atmış, okuyu- cunun ilgisini çekmek için aklın alamaya- cağı garip olaylara da yer vermiştir. Lale devrini yaşamış ve şiirlerinde yansıtmıştır. Şiirlerdeki zevk,sefa,eğlence,nükte,musiki bir aradadır. Şiirdeki inceliğe büyük önem verilir. Divan edebiyatının kuralları dışına çıkmıştır. Kendine özgü bir dil oluşturmuştur. Edebiyatımızda mahallileşme cereyanını geliştirmiştir. İstanbul Türkçesini şiire getirmiştir. Şiirde İstanbul’un Mesire yerlerini anlatır. Dini konulara hiç yer vermemiştir. Dili açık,yalın,ahenklidir Şarkı türünün önemli bir ismidir. Gazelleriyle ünlüdür, divanı vardır. Divanda hece vezniyle yazılmış bir türkü vardır. Mesnevisi yoktur. Divan edebiyatının son büyük şairidir. Süslü ve çeşitli söz sanatları ile yüklü,ağır bir dili vardır. Sebk-i Hindi adı verilen üslubun edebiyatımızdaki temsilcisidir. Düşünce ve tasvirlerle örülü yoğun bir hayal gücü vardır. Şiirinin anlaşıl- ması güçtür. Şiirlerinde musiki önemlidir. Divan ve Hüsn-i Aşk.www.nedir.orgstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

    21. Sayfa
    HAZIRLAYANTÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖĞRETMENİSERDAR GÜLYAPABİLİYORLAR; ÇÜNKÜ YAPABİLECEKLERİNİ DÜŞÜNÜYORLARwww.nedir.org

Divan Edebiyatı Videoları

  • 0
    10 ay önce

    Bu videoya açıklama eklenmemiş.

Divan Edebiyatı Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Divan Edebiyatı Ek Bilgileri

  • 0
    4 ay önce

    Divan Edebiyatı Nedir?
    XIII-XIX. yüzyıllar arasında dil, konu, işleniş bakımından Arap, Fars etkisi altında gelişmiş edebiyat


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin